Nieuwe Nationale Leidraad Kennisveiligheid

Internationale samenwerking is onmisbaar voor wetenschappelijk onderzoek, innovatie en de maatschappelijke vooruitgang die daaruit voortkomt. Tegelijkertijd brengen veranderende geopolitieke verhoudingen en toenemende veiligheidsrisico's nieuwe uitdagingen met zich mee, waardoor het beschermen van kennis, technologie en personen steeds belangrijker wordt.

De afgelopen jaren is kennisveiligheid steeds sterker verankerd in de Nederlandse kennissector. Kennisinstellingen en de Rijksoverheid hebben hierin samen veel vooruitgang geboekt, zo bleek ook uit het onlangs gepubliceerde sectorbeeld Kennisveiligheid. Tegelijkertijd maken de huidige risico’s en geopolitieke ontwikkelingen blijvende inzet op kennisveiligheid en risicobewustzijn noodzakelijk.

De herziene leidraad bevat onder meer een geactualiseerd dreigingsbeeld, een scherpere definitie van kennisveiligheid en meer aandacht voor de spanning die soms kan bestaan tussen kennisveiligheid en academische kernwaarden. Ook biedt de leidraad uitgebreidere handvatten voor bestuur, personeelsbeleid, risico-inschattingen en het zorgvuldig omgaan met vraagstukken als financiering, data-eigenaarschap en internationale partnerschappen. De leidraad ondersteunt onderzoekers en bestuurders bij de concrete afwegingen die zij dagelijks op de werkvloer moeten maken. Het document biedt daarvoor praktische checkvragen en een gesuggereerde werkwijze om risico's zorgvuldig te beoordelen. Veel kennisinstellingen vertalen de leidraad door naar eigen kennisveiligheidsbeleid. 

Jouke de Vries, voorzitter van de Rijksuniversiteit Groningen en portefeuillehouder kennisveiligheid van UNL: “Internationale onderzoekssamenwerking is onmisbaar voor wetenschappelijke en maatschappelijke vooruitgang. Het is daarbij van nationaal belang dat kennisinstellingen en de overheid samen scherp zijn op de risico’s voor veiligheid en academische waarden. De herziene leidraad kan iedere onderzoeker en bestuurder helpen om op een veilige manier internationaal samen te werken.”

Minister Letschert (OCW): “Onderzoek floreert bij open en internationale samenwerking. Tegelijkertijd kan niet alles; de dreiging dat gevoelige kennis weglekt naar landen met kwade bedoelingen is helaas reëel. Onderzoekers en bestuurders doen hier al veel tegen. De Nationale Leidraad Kennisveiligheid helpt hen om een verantwoorde afweging te maken bij onderzoekssamenwerkingen. Ik waardeer de stappen die universiteiten, hogescholen en andere kennisinstellingen hebben gezet om wetenschap in Nederland open, veilig en internationaal verbonden te houden.”

Aan de totstandkoming van de leidraad hebben verschillende partijen meegewerkt: Vereniging Hogescholen, Universiteiten van Nederland, Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, UMCNL, TO2-federatie en verschillende ministeries en diensten van de Rijksoverheid.

De nieuwe Nationale Leidraad Kennisveiligheid is te downloaden op de website van het Loket Kennisveiligheid.