Easy Access-regeling universiteiten

De Vereniging Universiteiten van Nederland (UNL), Stichting UvO en Stichting IPRO hebben nieuwe afspraken gemaakt over het hergebruik van auteursrechtelijk beschermde werken in het hoger onderwijs.

De nieuwe overeenkomst loopt van 1 juli 2026 tot en met 31 augustus 2031 en biedt de Nederlandse universiteiten duidelijkheid en zekerheid over het gebruik van onder andere boeken, tijdschriftartikelen en beeldmateriaal ter toelichting bij hun onderwijs, terwijl uitgevers en andere rechthebbenden verzekerd zijn van een billijke vergoeding. De afspraken gelden voor alle instellingen die zijn aangesloten bij UNL, inclusief de medische faculteiten en alle nu daaronder ressorterende onderzoekscholen en instituten. 

Wat is er afgesproken? 

Docenten en instellingen mogen op grond van de overeenkomst zogenoemde korte en middellange gedeelten van beschermde werken blijven gebruiken in hun lesmateriaal, zonder dat daarvoor per geval afzonderlijk toestemming hoeft te worden gevraagd. Voor omvangrijker hergebruik blijft vooraf toestemming van de uitgever nodig. Tegenover dit gebruiksgemak staat een jaarlijkse, collectieve vergoeding die de universiteiten aan UvO betalen namens de aangesloten uitgevers, IPRO en Stichting Pictoright. 

Nieuwe elementen in de overeenkomst 

Nieuw in deze overeenkomst is de nadruk op transparantie en gezamenlijke controle: partijen zetten in op verdere doorontwikkeling van de CopyrightCheck waarmee het daadwerkelijke hergebruik objectief in kaart kan worden gebracht. Ook is een bonus-malusregeling opgenomen die instellingen stimuleert om de organisatie rond gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal verder door te ontwikkelen. 

Waarom deze overeenkomst? 

Voor de universiteiten betekent de overeenkomst continuïteit: docenten kunnen ook de komende jaren gebruikmaken van actueel studiemateriaal, zonder administratieve last per publicatie. Voor uitgevers, uit binnen- en buitenland, en overige rechthebbenden zorgt de regeling voor een voorspelbare en billijke vergoeding voor het gebruik van hun werk, gekoppeld aan een jaarlijkse indexatie en betere inzage in de omvang van het feitelijke gebruik. 

Over de partijen 

UNL vertegenwoordigt de veertien Nederlandse universiteiten in dit dossier. UvO int en verdeelt namens Nederlandse uitgevers de vergoedingen voor hergebruik van hun werk in het onderwijs en behartigt in dit verband ook de belangen van Stichting Pictoright voor beeldmateriaal. IPRO behartigt in dit dossier de belangen van internationale uitgevers. Het contract is hier in te zien. 

Meer informatie 

Docenten kunnen voor vragen over de nieuwe regeling terecht bij de bibliotheek van de eigen instelling. UNL werkt samen met de universiteitsbibliotheken (UKB), SURF en het netwerk van coördinatoren Easy Accessregeling om de regeling goed in te voeren. Meer informatie over de CopyrightCheck is te vinden bij SURF [https://www.surf.nl/en/services/publishing/copyrightcheck]. Meer informatie over de nieuwe readerregeling is te vinden via volgende rapporten:

Downloads